دل شاد كنايه از الف است كه عدد آن را بايد بر اعداد حروف مصراع اخير افزود و حساب نمود . بنيان و بنياد كوشك ؟ ؟ ؟ مبارك معروف به شمس العماره كه از عظايم آثار اين شهريار و امتيازش بر جميع ابنيهء طهران بلكه ايران اظهر من الشمس است و مشتمل بر طبقات خمس و اين يادگار بزرگوار چنان كه در اوايل اين باب كه اجلهء آثار اين شهريار جملة محض تعظيم و امتياز مذكور مىافتاد اشارت شد به دستيارى دوستعلى خان معير الممالك به سبك قصور عمارات فرنگستان طرح ريخته و پرداخته و بناء برداشته و افراخته شده است و تاريخ تأسيس و بنياد اين اثر سعادت نهاد سنهء هزار و دويست و هشتاد و چهار ، سال بيست و يكم از جلوس همايون است . بنيان دروازهء ناصرى در انتهاء خيابان ناصرى ، به تاريخ مزبور . انشاء مريضخانه و بيمارستانى عالى در داخلهء دار الخلافهء طهران ما بين شمال و مغرب دار الخلافه ناصره ، در تاريخ مزبور . تكملهء كليهء شوسه‌سازى راه هزارچم كه از اجلهء كارهاى دولتى و آثار بزرگ اين چهل سال از سلطنت بىزوال است بواسطهء ساختن دروازهء سنگى كه از پيكر كوه و سنگ خارا مشتمل بر صورت همايون بيرون آورده‌اند ، و اين يادگار جاودانى روز بيست و دوم شهر ربيع الثانى از سال بيست و دوم سلطنت قويه مطابق سنهء هزار و دويست و هشتاد و پنج از سنين هجريه به مشاهدهء همايونى مشرف گرديد . ملكزادهء دانشمند مرحوم عليقلى ميرزا اعتضاد السلطنه وزير علوم در تاريخ اين استواء سبيل و اثر نبيل گفته است كه : جست پير عقل تاريخش ز من * گفت « فخرى » شد صراط المستقيم فهرس ابنيه و آثار و انشاءآت و تجديدات كه مخصوصا به سعى جميل اعتماد السلطنهء ماضى والد مؤلف عليه الرحمه به ظهور رسيده است : - تذهيب قبهء مباركهء حضرت عبد العظيم حسنى سلام الله عليه ، - و كارخانجات صناعات ريسمان‌ريسى و كاغذسازى طهران و شكرريزى مازندران ، - و بناى سبزه ميدان دارالخلافهء تهران واقع در سمت جنوب ارگ مبارك ، - و عمارت جديد البناء بهشت آئين اندرون همايون و اضافات باغ گلستان ، - و عمارت بادگير ، - و عمارت خروجى كه چندين وقت محل عمارت موزهء مباركه واقع شده بود و حالا خراب شده مكانش ضميمهء زمين درياچه است ، - و درياچهء مصفاى باغ گلستان ، - و حمام چهار حوض اندرون ، - و خيابان ارگ مبارك كه حالا تغيير به هم رسانيده ،